12
nasz region
12
1/2014
BADANIA I ROZWÓJ
Nauka + biznes
= innowacja
W Polsce tylko 30 proc. przedsiębiorstw inwestuje w badania i rozwój.
A w rankingu 1000 europejskich firm, które najwięcej wydają na innowacje
(
EU Industrial R&D Investment Scoreboard), znajdują się jedynie cztery polskie
podmioty. Dane te pokazują, że nad Wisłą biznes i nauka ciągle znajdują się na
przeciwległych brzegach. Mostem, który je połączy, mogą się okazać programy
uruchamiane w nowej perspektywie unijnej.
Gospodarka, będąca częścią życia spo-
łecznego, podlega podobnym procesom
i mechanizmom, jak inne jego obszary. Bywa
tak samo wrażliwa na pewne społeczne wy-
obrażenia, stereotypy i mity. Do takich należy
zapewne pojmowanie nauki i biznesu jako
pojęć z dwóch różnych porządków. W intu-
icyjnym rozumieniu biznes i nauka lokują się
na przeciwległych biegunach.
Tymczasem nie brakuje dowodów na to,
że biznes – ten najbardziej innowacyjny
bez nauki byłby jak pojazd bez paliwa.
Ciekawym przypadkiem z naszego
podwórka jest działająca na rynku
meblarskim Grupa Vox, która kilka lat
temu kupiła Szkołę Wyższą Psycho-
logii Społecznej, jedną z najlepszych
polskich uczelni prywatnych. Wyda-
wałoby się, że produkcja mebli i psy-
chologia nie mają związków, a jednak.
Tam poznałem psychologów zajmu-
jących się rozwojem dziecka. (…) Nie
zdawałem sobie sprawy, jaką prze-
wagę daje zrozumienie (psychologii)
klienta. A gdy uda się zrozumieć go
lepiej niż konkurenci, przewaga ro-
śnie. To ważniejsze niż technologia. Bez tego
byłbym dziś tylko jedną z tysiąca fabryk me-
bli” – opowiada Piotr Voelkel, właściciel firmy
(
cyt. za
Zawód: zwycięzca
Vadim Makaren-
ko, wyd. Agora SA, Warszawa 2013, s. 122-
-123).
Dzięki wiedzy naukowej i badaniom
przedsiębiorstwo opracowało rozwiązania
uwzględniające wymagania rozwojowe dzie-
ci, a tym samym stworzyło produkt bardziej
innowacyjny i w efekcie konkurencyjny.
Współpraca
w nowej perspektywie
Wkrótce przedsiębiorcy i naukowcy będą
mieli sporo okazji, by osobiście przekonać
się, jak wiele mogą dla siebie nawzajem
zrobić. W rozpoczynającej się nowej per-
spektywie finansowej Unii Europejskiej,
obejmującej lata 2014-2020, priorytetem
jest wsparcie sektora gospodarki z nauką,
a w konsekwencji wzrost innowacyjności
i konkurencyjności tego sektora. Nowością
w porównaniu z poprzednią perspektywą
jest kierowanie unijnych środków na obsza-
ry priorytetowe z punktu widzenia rozwoju
danego kraju i regionów, tzw. inteligentne
specjalizacje, co między innymi przyczyni
się do wzmocnienia jakości i przydatności
badań. Bruksela stawia na tzw. innowacyjny
rozwój, którego filarem mają być innowacje,
nowe technologie i projekty dotyczące odna-
wialnych źródeł energii. W każdym z tych ob-
szarów niezbędne jest współdziałanie uczel-
ni, laboratoriów czy ośrodków badawczych,
z podmiotami gospodarczymi – zarówno
firmami, jak i instytucjami finansowymi. Tyl-
ko w ten sposób, poprzez podejmowanie
wspólnych działań, wyniki badań naukowych
mogą być zastosowane w przemyśle.
W Polsce najważniejszym instrumentem
wspierającym realizację projektów nauko-
wych o potencjale rynkowym i inwestycje firm
w działalność innowacyjną będzie Program
Operacyjny Inteligentny Rozwój (PO IR).
To spadkobierca dobrze znanego przedsię-
biorcom, ale także naukowcom, Programu
Innowacyjna Gospodarka, realizowanego
w latach 2007-2013. Oba programy różni
nie tylko nazwa, zmienią się też narzędzia.
Innowacyjna Gospodarka w znacznej mie-
rze finansowała inwestycje infrastrukturalne,
natomiast w Programie Inteligentny Rozwój
główny nacisk kładzie się na zwiększenie
współpracy między sektorem nauki a przed-
siębiorstwami. Budżet PO IR, wynoszący po-
nad 10 mld euro, zostanie ukierunkowany na
finansowanie tych projektów badaw-
czych i rozwojowych, które mają naj-
większy potencjał na komercjalizację.
PO IR ma umożliwić skuteczne
przekształcanie pomysłów w niespo-
tykane dotąd rozwiązania, technolo-
gie, produkty czy usługi. Fundusze
na wspomniane działania zapewnią
również programy regionalne.
Prace nad uruchomieniem Wielko-
polskiego Regionalnego Programu
Operacyjnego 2014+ są już zaawan-
sowane. W ubiegłym roku Zarząd Wo-
jewództwa umożliwił składanie propo-
zycji projektów strategicznych dla rozwoju
regionu. Spośród zgłoszonych pomysłów
co najmniej kilka dotyczy działań w obsza-
rze B+R. Propozycje te są obecnie analizo-
wane. Prawdopodobnie część z tych przed-
sięwzięć uzyska dofinansowanie z WRPO
2014
+, natomiast inne będą mieć szansę
na uzyskanie wsparcia z poziomu krajowe-
go. Przykładem projektu, który umiejętnie
łączy potencjał naukowy i gospodarczy, jest
Ośrodek Radioterapii Protonowej, planowa-
ny na terenie Kampusu Morasko. To wspól-
na inicjatywa poznańskich uczelni, placówek
zdrowia i samorządu. Innowacyjny charakter
projektu i duże, ponadregionalne znaczenie
powodują, że ma on szansę na uzyskanie
Bruksela stawia na tzw.
innowacyjny rozwój, którego
filarem mają być innowacje,
nowe technologie i projekty
dotyczące odnawialnych
źródeł energii